You are here: હોમમા> દક્ષિણ ભારતીય વ્યંજન | દક્ષિણ ભારતીય વાનગીઓ | > દક્ષિણ ભારતીય ઢોંસા > સ્ટાર્ટસ્ અને સ્નૅક્સ્ > બકવીટ ડોસા રેસીપી (ડાયાબીટીસ માટે કુટ્ટુ ડોસા)

બકવીટ ડોસા રેસીપી (ડાયાબીટીસ માટે કુટ્ટુ ડોસા)

Viewed: 8494 times

Tarla Dalal • Updated : Oct 25, 2025

buckwheat dosa recipe | kuttu dosa for diabetes, pregnancy, heart | healthy Indian buckwheat crepes | instant buckwheat dosa |

0.0/5 stars 100% LIKED IT | 0 REVIEWS OK

buckwheat dosa recipe | kuttu dosa for diabetes, pregnancy, heart | healthy Indian buckwheat crepes | instant buckwheat dosa | - Read in English

कुट्टू डोसा रेसिपी | मधुमेह, गर्भावस्था, हृदय के लिए कुट्टू डोसा | झटपट कुट्टू डोसा | - हिन्दी में पढ़ें (Buckwheat Dosa in Hindi)

Table of Content

About Buckwheat Dosa

Ingredients

Methods

બકવીટ ઢોસાનું ખીરું બનાવવા માટે

બકવીટ ડોસા માટે કેવી રીતે આગળ વધવું

Nutrient values

બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા (Buckwheat Dosa): એક હેલ્ધી, ત્વરિત ભારતીય ક્રેપ

બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસાની રેસીપી (Buckwheat Dosa recipe), જેને ઘણીવાર કુટ્ટુ ઢોસા (Kuttu Dosa) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે પરંપરાગત આથોવાળા ઢોસાનો એક નોંધપાત્ર રીતે ઝડપી અને પૌષ્ટિક વિકલ્પ પૂરો પાડે છે. આ વાનગી એક ત્વરિત બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા (instant buckwheat dosa) છે, જેને આથો લાવવાની જરૂર નથી (no fermentation), જે તેને છેલ્લી ઘડીનું ભોજન અથવા નાસ્તો બનાવે છે. આ હેલ્ધી ભારતીય બિયાં સાથેનો દાણો ક્રેપ (healthy Indian buckwheat crêpe) બિયાં સાથેનો દાણો (kuttu) અને અડદની દાળ (urad dal/split black lentils) ના સરળ સંયોજનનો ઉપયોગ કરીને તૈયાર કરવામાં આવે છે, જેને પાવડર કરી, વઘાર કરીને, અને તરત જ એક પાતળી, ક્રિસ્પી પેનકેકમાં ફેરવવામાં આવે છે.

ત્વરિત ખીરાનો આધાર તૈયાર કરવો

આ ત્વરિત બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા ની ચાવી સૂકા ઘટકોને યોગ્ય રીતે તૈયાર કરવામાં રહેલી છે. તમારે ફક્ત બિયાં સાથેનો દાણો (buckwheat) અને અડદની દાળ ને મિક્સરમાં ભેગા કરીને એક બારીક પાવડર થાય ત્યાં સુધી બ્લેન્ડ કરવાની જરૂર છે. આ પાવડર મિશ્રણ ખીરાનો આધાર બનાવે છે, જે ઢોસાની લાંબી પલાળવાની અને પીસવાની પ્રક્રિયાને દૂર કરે છે. એકવાર પાવડર થઈ જાય પછી, મિશ્રણને એક ઊંડા બાઉલમાં સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે છે, જે પાણી અને સ્વાદ ઉમેરીને સ્વાદિષ્ટ ખીરામાં રૂપાંતરિત થવા માટે તૈયાર છે.

સ્વાદિષ્ટ વઘાર

ઢોસામાં પરંપરાગત સ્વાદ ભરવા માટે, એક ઝડપી વઘાર (tempering) આવશ્યક છે. એક નાના પેનમાં તેલ ગરમ કરો અને રાઈના દાણા (mustard seeds/rai/sarson) ઉમેરો. એકવાર દાણા તતડે (crackle), જે દર્શાવે છે કે તેલ ગરમ છે, પછી હિંગ (asafoetida/hing) ઉમેરો અને મધ્યમ આંચ પર થોડા સમય માટે સાંતળો. આ વઘારને પછી તૈયાર પાવડરમાં સીધો ઉમેરવામાં આવે છે, સાથે બારીક સમારેલા લીલા મરચાં (finely chopped green chillies), ધાણા (coriander), સ્વાદ મુજબ મીઠું, અને આશરે 341 કપ પાણી ઉમેરવામાં આવે છે. પછી મિશ્રણને સારી રીતે હલાવવામાં આવે છે જેથી એક સરળ, રેડી શકાય તેવું ખીરું તૈયાર થાય.

હૃદય, ડાયાબિટીસ અને ગર્ભાવસ્થા માટે ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય લાભો

આ બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા એક અપવાદરૂપે હેલ્ધી પસંદગી છે. બિયાં સાથેનો દાણો પોષક તત્વોનો એક પાવરહાઉસ છે, જે તેની ઉચ્ચ ફાઇબર (high fibre) સામગ્રીને કારણે તેને ડાયાબિટીસ ફ્રેન્ડલી (diabetic friendly) બનાવે છે, જે રક્ત શર્કરાના સ્તરને સ્થિર કરવામાં મદદ કરે છે. તે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય (heart health) માટે પણ ઉત્તમ છે, કારણ કે ફાઇબર અને વિશિષ્ટ ફાઇટોન્યુટ્રિઅન્ટ્સ તમારી કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર સિસ્ટમને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે. વધુમાં, તે આયર્ન (iron) નો ખૂબ જ સારો સ્રોત છે અને ફોલેટ (folate) માં સમૃદ્ધ છે, આ બે આવશ્યક પોષક તત્વો આ ઢોસાને ગર્ભવતી મહિલાઓ (pregnant women) માટે અને એનિમિયા (anaemia) ને રોકવા માટે એક સારો ખોરાક બનાવે છે.

ક્રિસ્પી ક્રેપ્સ રાંધવા

ઢોસાને ગરમ સપાટી પર ઝડપથી રાંધવામાં આવે છે. નોન-સ્ટિક તવા (tava/griddle) ગરમ કરો અને તેને હળવા હાથે તેલથી ગ્રીસ કરો. પાતળી ક્રેપ બનાવવા માટે એક તવેથા ભરીને ખીરાને ગોળાકાર રીતે (in a circular manner) રેડો. સંપૂર્ણ રસોઈ અને ક્રિસ્પીનેસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા (buckwheat dosa) ના છિદ્રોમાં થોડું તેલ નાખો અને બંને બાજુ ગોલ્ડન બ્રાઉન (golden brown in colour) થાય ત્યાં સુધી પકાવો. આ ક્રિસ્પી બનાવટ સુનિશ્ચિત કરે છે. આ રેસીપી ઉદારતાથી 20 ઢોસા બનાવે છે, જે તેને કૌટુંબિક ભોજન માટે યોગ્ય બનાવે છે.

શ્રેષ્ઠ સ્વાદ માટે તરત જ પીરસો

આ હેલ્ધી ભારતીય બિયાં સાથેનો દાણો ક્રેપ્સ (healthy Indian buckwheat crêpes) નો આનંદ માણવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે કે તેને તવા પરથી ઉતારીને તરત જ પીરસો (serve them immediately). બિયાં સાથેનો દાણો ઢોસા તમારી પસંદગીની ચટણી (chutney) સાથે, પ્રાધાન્યે તાજી ગ્રીન ચટણી (Green Chutney) સાથે ખૂબ સારી રીતે જોડાય છે. અંતિમ ઉત્પાદન એક હળવું, ક્રિસ્પી અને પોષક-સઘન ભોજન છે જે સ્વાદ સાથે સમાધાન કર્યા વિના તૃપ્તિ પ્રદાન કરે છે અને વિવિધ સ્વાસ્થ્ય લક્ષ્યોને ટેકો આપે છે.

સામગ્રી

કૂટીના દારાના ઢોસા ની રેસીપી બનાવવા માટે

1 કપ કુટીનો દારો (buckwheat, kuttu or kutti no daro)

1/4 કપ અડદની દાળ (urad dal)

1 ટેબલસ્પૂન તેલ ( oil )

1 ટીસ્પૂન રાઇ (mustard seeds ( rai / sarson)

1/4 ટીસ્પૂન હીંગ (asafoetida, hing)

2 ટીસ્પૂન બારીક સમારેલા લીલા મરચા (finely chopped green chillies)

2 ટેબલસ્પૂન બારીક સમારેલી કોથમીર (finely chopped coriander)

મીઠું (salt) , સ્વાદાનુસાર

અન્ય સામગ્રી

4 ટીસ્પૂન તેલ ( oil ) , ચોપડવા તથા રાંધવા માટે

પીરસવા માટે

લીલી ચટણી (green chutney ) .

વિધિ

બકવીટ ઢોસા માટે

બકવીટ ઢોસા બનાવવા માટે, બકવીટ ઢોસા અને અડદની દાળને મિક્સરમાં ભેળવીને બારીક પાવડર બનાવો.
પાવડરને એક ઊંડા બાઉલમાં નાખો અને બાજુ પર રાખો.
એક નાના પેનમાં તેલ ગરમ કરો અને તેમાં રાઈના દાણા ઉમેરો.
જ્યારે બીજ તતડે, ત્યારે હિંગ ઉમેરો અને મધ્યમ તાપ પર થોડી સેકંડ માટે સાંતળો.
ટેમ્પરિંગ, લીલા મરચાં, ધાણા, મીઠું અને લગભગ 3 ¼ કપ પાણી ઉમેરો અને સારી રીતે મિક્સ કરો.
નોન-સ્ટીક તવો (ગ્રીડલ) ગરમ કરો અને તેને તેલથી થોડું ગ્રીસ કરો.
ગોળાકાર રીતે એક ચમચો બેટર રેડો. બકવીટ ઢોસાના છિદ્રોમાં થોડું તેલ રેડો અને બંને બાજુ ગોલ્ડન બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી રાંધો.
19 વધુ બકવીટ ઢોસા બનાવવા માટે સ્ટેપ 7 નું પુનરાવર્તન કરો.
બકવીટ ઢોસાને તરત જ લીલી ચટણી સાથે પીરસો.

બકવીટ ડોસા રેસીપી સ્ટેપ બાય સ્ટેપ ફોટા સાથે

બકવીટ ઢોસાનું ખીરું બનાવવા માટે

1. બકવીટ ઢોસા રેસીપી માટે બેટર | કુટ્ટુ ઢોસા | હેલ્ધી ઇન્ડિયન બકવીટ ક્રેપ્સ | ઇન્સ્ટન્ટ બકવીટ ઢોસા | બનાવવા માટે, એક નાનો મિક્સર જાર લો અને તેમાં 1 કપ કુટીનો દારો (buckwheat, kuttu or kutti no daro) નાખો.
2. હવે, 1/4 કપ અડદની દાળ (urad dal) ઉમેરો. સ્વાસ્થ્ય લાભો ઉમેરવા ઉપરાંત, તે બકવીટ ઢોસાને ક્રિસ્પી બનાવે છે.
3. બંને ઘટકોને એકસાથે પીસીને બારીક પાઉડર બનાવો.
4. એક ઊંડો બાઉલ લો અને તેમાં પાવડર નાખો. બાજુ પર રાખો.
5. હવે, બકવીટ ઢોસાના બેટરને સ્વાદ આપવા માટે ટેમ્પરિંગ બનાવીએ. એક નાના પેનમાં અથવા તડકા પેનમાં 1 ટેબલસ્પૂન તેલ ( oil ) ગરમ કરો.
6. અને તેમાં 1 ટીસ્પૂન રાઇ (mustard seeds ( rai / sarson) ઉમેરો.
7. પેનમાં 1/4 ટીસ્પૂન હીંગ (asafoetida, hing) ઉમેરો અને મધ્યમ તાપ પર થોડી સેકંડ માટે સાંતળો.
8. ટેમ્પરિંગ સીધું જ બકવીટ-અડદ દાળના પાઉડરવાળા વાટકામાં ઉમેરો.
9. હવે તીખાશ માટે 2 ટીસ્પૂન બારીક સમારેલા લીલા મરચા (finely chopped green chillies) ઉમેરો.
10. તાજગીનો સ્પર્શ આપવા માટે 2 ટેબલસ્પૂન બારીક સમારેલી કોથમીર (finely chopped coriander) ઉમેરો.
11. સ્વાદ અનુસાર મીઠું (salt) પણ ઉમેરો.
12. લગભગ 3 1/4 કપ પાણી ઉમેરો અને સારી રીતે મિક્સ કરો.
13. બકવીટ ડોસાનું ખીરું પાતળું હોવું જોઈએ.

બકવીટ ડોસા માટે કેવી રીતે આગળ વધવું

1. બકવીટ ઢોસા | કુટ્ટુ ઢોસા | હેલ્ધી ઇન્ડિયન બકવીટ ક્રેપ્સ | ઇન્સ્ટન્ટ બકવીટ ઢોસા | બનાવવા માટે, એક નોન-સ્ટીક તવો (ગ્રીડલ) લો, તેને તેલ ( oil )થી થોડું ગ્રીસ કરો અને તેને ગરમ કરો.
2. પેન પર કરછલી ભરેલું ખીરું રેડો અને તેને ગોળાકાર રીતે પાથરી દો.
3. જ્યારે બકવીટ ઢોસા પર કાણા પડવા લાગે, ત્યારે તેના પર થોડું તેલ ( oil ) લગાવો.
4. એક બાજુ ગોલ્ડન બ્રાઉન રંગની થાય ત્યાં સુધી રાંધો.
5. બીજી બાજુ પણ એ જ રીતે પલટાવીને રાંધો.
6. પ્લેટમાં કાઢી લો.
7. બાકી રહેલા બેટરથી આ જ રીતે પગલાં પુનરાવર્તિત કરીને વધુ 19 કૂટ્ટુ ડોસા | હેલ્ધી ઇન્ડિયન બકવ્હીટ ક્રેપ્સ | ઇન્સ્ટન્ટ બકવ્હીટ ડોસા બનાવો.
8. બકવીટ ઢોસા | કુટ્ટુ ઢોસા | હેલ્ધી ઇન્ડિયન બકવીટ ક્રેપ્સ | ઇન્સ્ટન્ટ બકવીટ ઢોસા | લીલી ચટણી સાથે તરત જ પીરસો.

પ્લેટ દીઠ પોષક મૂલ્યો (સંક્ષિપ્ત)

ઊર્જા	45 કૅલ
પ્રોટીન	1.4 ગ્રામ
કાર્બોહાઇડ્રેટ	6.1 ગ્રામ
ફાઇબર	0.9 ગ્રામ
ચરબી	1.7 ગ્રામ
કોલેસ્ટ્રોલ	0 મિલિગ્રામ
સોડિયમ	2 મિલિગ્રામ