You are here: હોમમા> ગણેશ ચતુથીઁ રેસિપિસ > સંકષ્ટી ચતુર્થીમાં બનતી રેસીપી > મહારાષ્ટ્રીયન ઉપવાસના વ્યંજન > મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક)

મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક)

Viewed: 5394 times

Tarla Dalal • Updated : Jan 22, 2026

જો તમે એવી પરંપરાગત ભારતીય મીઠાઈ શોધી રહ્યા છો જે સ્વાદમાં અદભૂત હોય અને સંસ્કૃતિ સાથે જોડાયેલી હોય, તો ઉકડીચે મોદક જરૂર અજમાવો. આ સ્ટીમ્ડ મોદક રેસીપી મહારાષ્ટ્રીયન રસોઈની ઓળખ છે, જેમાં નરમ ચોખાના લોટનું આવરણ અને અંદર મીઠી નારિયળ-ગોળની ભરાવટ હોય છે, જે મોઢામાં ઓગળી જાય છે. સ્ટીમ્ડ મોદક ખાસ કરીને ગણેશ ચતુર્થી દરમિયાન બનાવવામાં આવે છે, કારણ કે તેને ભગવાન ગણેશનું પ્રિય ભોજન માનવામાં આવે છે. તમે મોદક મોલ્ડથી બનાવો કે હાથથી આકાર આપો, આ રેસીપી દરેક તહેવારમાં પરંપરા અને આનંદ ઉમેરે છે. પરિવારની પૂજા કે ઉત્સવ માટે આ મોદક રેસીપી એકદમ પરફેક્ટ છે.

લીલા કેળાના પાન પર પીરસવામાં આવેલા પરંપરાગત સફેદ મોદક, જે કેસર અને ઘીથી સજાવેલા છે.

0.0/5 stars 100% LIKED IT | 0 REVIEWS OK

મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક)

मोदक रेसिपी, गुड़-नारियल मोदक, गणेश चतुर्थी के लिए मोदक, स्टीम्ड मोदक - हिन्दी में पढ़ें (Modak, Steamed Modak, Ukadiche Modak for Ganesh Chaturthi in Hindi)

Table of Content

About Modak, Steamed Modak, Ukadiche Modak For Ganesh Chaturthi

Ingredients

Methods

ઉકડીચે મોદકના લોટ માટે

મોદકના પૂરણ માટે

મોદકને વરાળમાં કેવી રીતે વાપવા

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

સંબંધિત મોદક (બાફેલા મોદક) રેસીપી

મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક) બનાવવાની ટિપ્સ

Nutrient values

ઉકડીચે મોદક રેસીપીમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે તેની સ્વાદિષ્ટ મીઠી ભરાવટ. સૌપ્રથમ કિસ્સું કરેલું નારિયળ અને ગોળ સાથે પકાવવામાં આવે છે, જેમાં એલચી અને ખસખસ ઉમેરવાથી સુગંધ અને સ્વાદ વધે છે. ત્યારબાદ બહારના આવરણ માટે પાણીમાં થોડું ઘી અને મીઠું ઉમેરી ઉકાળીને તેમાં ચોખાનો લોટ ભેળવી નરમ લોટ તૈયાર કરવામાં આવે છે. લોટની નાની કટોરી બનાવી તેમાં ભરાવટ ભરો, ઉપર સુંદર પલેટ્સ બનાવો અને પછી તેને સ્ટીમ કરો. ગરમ મોદક ઉપરથી ઘી નાખીને પીરસો — સ્વાદ ખરેખર યાદગાર બને છે.

આ પરંપરાગત ભારતીય મીઠાઈ માત્ર સ્વાદ માટે નહીં, પરંતુ શ્રદ્ધા અને ઉત્સવ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. મુખ્યત્વે ગણેશ ચતુર્થી પર મોદક બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ સંકષ્ટી ચતુર્થી અને અન્ય શુભ અવસરો પર પણ ભગવાન ગણેશને નૈવેદ્ય (પ્રસાદ) તરીકે અર્પણ કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત, મોદક જન્મદિવસ, પરિવારિક મેળાવડા અને સાંસ્કૃતિક પ્રસંગોમાં પણ બનાવવામાં આવે છે. દરેક સ્ટીમ્ડ મોદક સાથે તમે પરંપરા, સ્વાદ અને ખુશીઓનો ઉત્સવ માણો છો.

જ્યારે આ મોઢામાં પાણી લાવી દેનારી મોદકની સ્વાદિષ્ટ વાનગી ગણેશ ચતુર્થીની ઉજવણીનો અભિન્ન અંગ છે, ત્યારે તમે તેને વધુ વાર બનાવવાનો પ્રયાસ કરી શકો છો કારણ કે તે આખા પરિવાર માટે, ખાસ કરીને નાના બાળકો માટે એક સ્વાદિષ્ટ વાનગી છે|

ગણેશજીને અર્પણ સામાન્ય રીતે ૧૧ કે ૨૧ સ્ટીમ્ડ હાથથી બનાવેલા મોદક અર્પણ કરીને સમાપ્ત થાય છે. દર મહિને આવતી સંકષ્ટી ચતુર્થી અને અંગારકી ચતુર્થી પર, ભગવાનને અર્પણ તરીકે સ્ટીમ્ડ મોદક બનાવવામાં આવે છે.

અમારી પાસે મોદક મોલ્ડ વડે બનાવેલા મોદકની રેસીપી પણ છે.

સામગ્રી

મોદકના કણિક માટે

2 કપ ચોખાનો લોટ (rice flour, chawal ka atta )

મોદકના પૂરણ માટે

1 1/4 કપ ખમણેલો ગોળ (grated jaggery (gur)

2 કપ ખમણેલું નાળિયેર (grated coconut)

1 ટેબલસ્પૂન ખસખસ (poppy seeds, khus-khus)

1/2 ટીસ્પૂન એલચીનો પાવડર (cardamom (elaichi) powder)

મોદક માટે અન્ય સામગ્રી

1 ટીસ્પૂન ઘી (ghee) ગૂંથવા અને ચોપડવા માટે

વિધિ

કણિક બનાવવા માટે

એક ઊંડા નોન-સ્ટીક પેનમાં ૧ ૩/૪ કપ પાણી ઉકાળો.
એક ઊંડા બાઉલમાં ચોખાનો લોટ મૂકો અને ધીમે ધીમે ઉકાળેલું પાણી ઉમેરો. શરૂઆતમાં એક ચમચીનો ઉપયોગ કરીને સારી રીતે મિક્સ કરો અને પછી નરમ અને મુલાયમ કણિક તૈયાર કરો.
ઢાંકણથી ઢાંકીને ૧૦ મિનિટ માટે બાજુ પર રાખો.

પૂરણ બનાવવા માટે

એક ઊંડુ નોન-સ્ટીક પેન ગરમ કરો, ગોળ ઉમેરો અને ધીમા તાપ પર ૧ થી ૨ મિનિટ સુધી અથવા ગોળ ઓગળે ત્યાં સુધી, સતત હલાવતા રહો.
નાળિયેર, ખસખસ અને એલચીનો પાવડર ઉમેરો, સારી રીતે મિક્સ કરો અને ધીમા તાપ પર ૪ થી ૫ મિનિટ સુધી અથવા બધો ભેજ બાષ્પીભવન થાય અને મિશ્રણ ઘટ્ટ થાય ત્યાં સુધી પકાવો. સહેજ ઠંડુ થવા માટે બાજુ પર રાખો.
પૂરણને ૨૧ સમાન ભાગોમાં વહેંચો અને એક બાજુ રાખો.

મોદક બનાવવા માટે આગળની વિધિ

૧/૨ ટીસ્પૂન ઘીનો ઉપયોગ કરીને ફરી એકવાર લોટ બાંધી લો અને બાજુ પર રાખો.
ખૂબ ઓછા ઘીનો ઉપયોગ કરીને મોદક મોલ્ડને ગ્રીસ કરો અને તેને બંધ કરો.
કણિકનો એક ભાગ લો, તેને મોદકના મોલ્ડમાં દબાવો જ્યાં સુધી તે બધી બાજુઓ પર સમાનરૂપે ફેલાઈ ન જાય.
પૂરણના એક ભાગ સાથે કણિક પોલાણમાં ભરો.
કણિકનો નાનો ભાગ લો અને તેને મોદક મોલ્ડના પાયા પર સમાનરૂપે ફેલાવો જેથી પૂરણને સીલ કરી શકાય.
મોદકના મોલ્ડમાંથી મોદક કાઢો.
રીત ક્રમાંક ૨ થી ૭ પ્રમાણે બાકીના ૨૦ મોદક તૈયાર કરી લો.
સ્ટીમરમાં સ્ટીમરની પ્લેટ મૂકો અને તેના પર કેળાનું પાન મૂકો.
તમારી આંગળીની ટીપ્સનો ઉપયોગ કરીને બધા મોદકોને થોડા પાણીથી ભીના કરો.
કેળાના પાન પર ૧૦ મોદક મૂકો અને મધ્યમ તાપ પર ૧૦ મિનિટ સુધી સ્ટીમ કરો.
રીત ક્રમાંક ૧૦ પ્રમાણે વધુ ૧ બેચમાં ૧૧ મોદક તૈયાર કરી લો.
હૂંફાળું પીરસો.

હાથવગી સલાહ :

આ મોદક ઓરડાના તાપમાને એક દિવસ અને ફ્રીઝમાં હોય તો ૨ દિવસ માટે તાજા રહે છે.
સ્થાનિક "સ્ટીલ વાસણો અને ઉપકરણો" ની દુકાનોમાં મોદકના મોલ્ડ સરળતાથી ઉપલબ્ધ હોય છે.
બે પ્રકારના મોલ્ડ ઉપલબ્ધ છે, ધારોકે. પ્લાસ્ટિક અને સ્ટેનલેસ સ્ટીલ. પ્લાસ્ટિક મોલ્ડની કિંમત રૂ. 10 થી રૂ. 30. સ્ટેનલેસ સ્ટીલ મોલ્ડની કિંમત રૂ. 40 થી રૂ. 70.

મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક) Video by Tarla Dalal

ઉકડીચે મોદકના લોટ માટે

1. ઉકડીચે મોદકનો લોટ બનાવવા માટે, એક ઊંડા નોન-સ્ટીક પેનમાં 1 કપ પાણી ઉકાળો.
2. ઘી અને મીઠું ઉમેરો, સારી રીતે મિક્સ કરો અને તેને ઉકળવા દો.
3. ઉકળી જાય પછી તેમાં ચોખાનો લોટ ઉમેરો અને ચમચી વડે ઝડપથી મિક્સ કરો.
4. જ્યારે મિશ્રણ એકસાથે થવા લાગે, ત્યારે ઢાંકણ મૂકી બંધ કરો અને 15 મિનિટ માટે બાજુ પર રાખો.
5. તમારી હથેળીથી લોટ મસળવાનું શરૂ કરો. જો લોટ હજુ ગરમ લાગે, તો હથેળી ભીની કરીને પછી મસળવાનું શરૂ કરો.
6. લોટને 11 સમાન ભાગોમાં વહેંચો.
7. ભીના કપડાથી ઢાંકીને બાજુ પર રાખો.

મોદકના પૂરણ માટે

1. એક ઊંડા નોન-સ્ટીક પેન ગરમ કરો, તેમાં ગોળ, નાળિયેર અને ઘી ઉમેરો અને 5 મિનિટ સુધી રાંધો.
2. એલચી પાવડર છાંટો અને સારી રીતે મિક્સ કરો.
3. એક પ્લેટમાં કાઢીને થોડું ઠંડુ થવા માટે બાજુ પર રાખો.
4. ભરણને 11 સમાન ભાગોમાં વિભાજીત કરો અને બાજુ પર રાખો.

મોદકને વરાળમાં કેવી રીતે વાપવા

1. લોટનો એક ભાગ લો અને તેને મસળી ગોળ આકાર આપો. ખાતરી કરો કે તેમાં ચીરા (ક્રેક્સ) ન હોય.
2. હાથમાં ઘી અથવા તેલ લગાવો.
3. લોટને આંગળીઓથી દબાવીને ચપટી આકાર આપો.
4. કિનારીઓને દબાવીને અને ખાડા બનાવીને તેને છીછરા બાઉલનો આકાર આપો.
5. મધ્યમાં ભરાવનો એક ભાગ મૂકો.
6. કિનારાઓ દબાવીને પલીટો બનાવો.
7. બધી પલીટો એકઠી કરીને ઉપરથી સારી રીતે સીલ કરો.
8. ઉપરનું મોઢું ચીંધીને ટોચવાળું આકાર આપો.
9. બાકીનો લોટ લઈને પગલું 1 થી 8 સુધી ફરી કરીને બધા મોદક તૈયાર કરો.
10. સ્ટીમરમાં પાણી ગરમ કરો. આ દરમિયાન, સ્ટીમર પ્લેટ પર કેળાનું પાન મૂકો.
11. સ્ટીમર પ્લેટને સ્ટીમરની અંદર મૂકો અને કેળાના પાન પર 6 મોદક મૂકો.
12. મધ્યમ તાપે 12 મિનિટ સુધી વાપો.
13. પગલું 12 ફરી કરીને બાકી 5 મોદક વાપો.
14. ગરમાગરમ સ્ટીમ્ડ મોદક પર ઘી છાંટીને પીરસો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. ઉકડીચે મોદક શું છે?
ઉકડીચે મોદક એક પરંપરાગત વરાળમાં બનાવાતી ભારતીય મીઠાઈ છે, જે ચોખાના લોટથી બનેલી હોય છે અને અંદર ગોળ તથા નાળિયેરનું મિશ્રણ ભરેલું હોય છે. ગણેશ ચતુર્થીના તહેવાર દરમિયાન ભગવાન ગણેશને પ્રસાદ તરીકે અર્પણ કરવામાં આવે છે.

2. ઉકડીચે મોદક બનાવવા માટે કયા મુખ્ય ઘટકો જરૂરી છે?
તેનું આવરણ ચોખાના લોટથી બને છે અને અંદરના પુરણમાં ખમણેલું ગોળ, તાજું ખમણેલું નાળિયેર, ખસખસ (પોપી સિડ્સ) અને એલચી પાવડર વપરાય છે.

3. આ રેસીપી તૈયાર કરવા અને રસોઈમાં કેટલો સમય લાગે છે?
તૈયારી માટે આશરે 15 મિનિટ અને વરાળમાં પકાવા માટે આશરે 30 મિનિટ લાગે છે, એટલે કુલ અંદાજે 45 મિનિટ.

4. આ રેસીપીમાંથી કેટલા મોદક બને છે?
આ રેસીપીમાંથી લગભગ 21 ઉકડીચે મોદક બને છે.

5. શું મોદક બનાવવા માટે ખાસ મોલ્ડ જરૂરી છે?
મોદક મોલ્ડથી આકાર આપવો સરળ બને છે, પરંતુ તમે હાથથી પણ મોદક બનાવી શકો છો. રેસીપીમાં બંને રીતો બતાવવામાં આવી છે.

6. શું મોદકના પુરણમાં ફેરફાર કરી શકાય?
પરંપરાગત પુરણ ગોળ અને નાળિયેરનું હોય છે, પરંતુ સ્વાદ વધારવા માટે કેટલાક લોકો સૂકો નાળિયેર, ડ્રાયફ્રૂટ્સ અથવા ખસખસ ઉમેરે છે.

7. મોદકને વરાળમાં કેવી રીતે પકાવા જોઈએ?
બનાના પાન પર અથવા સ્ટીમર પ્લેટ પર મોદક મૂકી મધ્યમ તાપે દરેક બેચને આશરે 10 મિનિટ સુધી વરાળમાં પકાવો.

8. આ મોદક કેટલો સમય તાજા રહે છે?
રૂમ ટેમ્પરેચર પર એક દિવસ સુધી તાજા રહે છે અને ફ્રિજમાં 2 દિવસ સુધી રાખી શકાય છે.

9. શું કોઈ હેલ્ધિયર અથવા અલગ પ્રકારની વેરાયટી બનાવી શકાય?
હા, મોદકની અનેક વેરાયટી છે જેમ કે ડ્રાયફ્રૂટ, કેસર, ચોકલેટ વગેરે. ડાયાબિટીસ માટે વૈકલ્પિક મીઠાસ સાથેના વર્ઝન પણ બનાવવામાં આવે છે, જોકે આ મૂળ રેસીપીમાં નથી.

10. ગણેશ ચતુર્થી દરમિયાન મોદક એટલા લોકપ્રિય કેમ છે?
મોદક, ખાસ કરીને ઉકડીચે મોદક, ભગવાન ગણેશનું પ્રિય મીઠાઈ માનવામાં આવે છે અને ગણેશ ચતુર્થી દરમિયાન તેમને ભોગ તરીકે અર્પણ કરવાની પરંપરા છે.

સંબંધિત મોદક (બાફેલા મોદક) રેસીપી

જો તમને આ મોદક (બાફેલા મોદક) રેસીપી ગમી હોય તો અન્ય વાનગીઓ પણ તપાસો જેમ કે:

મોદક રેસીપી (બાફેલા મોદક) બનાવવાની ટિપ્સ

1. તાજા ઘટકોનો ઉપયોગ કરો

મોદકના પુરણ માટે હંમેશા તાજું ખમણેલું નાળિયેર અને ગોળ વાપરો. તે મોદકને શ્રેષ્ઠ ટેક્સચર અને સ્વાદ આપે છે. આ રેસીપીમાં ગોળ, તાજું નાળિયેર અને ખસખસથી ભરપૂર પરંપરાગત સ્વાદ મળે છે.

2. પુરણ યોગ્ય રીતે પકાવો

ગોળ અને નાળિયેર પકાવતી વખતે સતત હલાવતા રહો જ્યાં સુધી ભેજ ઊડી જાય અને મિશ્રણ ઘટ્ટ થાય. વધારે પકાવશો નહીં, નહિતર ઠંડું પડ્યા પછી પુરણ કઠણ થઈ જશે.

3. લોટનું યોગ્ય ટેક્સચર ખૂબ મહત્વનું છે

ચોખાના લોટમાં ઉકળેલું પાણી ધીમે ધીમે ઉમેરો અને નરમ તથા સ્મૂથ લોટ બાંધી લો. સારો સ્મૂથ લોટ હોય તો મોદકનું આવરણ ફાટતું નથી.

4. લોટ બાંધતી વખતે થોડું ઘી ઉમેરો

લોટ ગુંથતી વખતે થોડું ઘી ઉમેરવાથી લોટ વધુ લચીલો બને છે અને મોદકની અંદર સપાટી સ્મૂથ રહે છે.

5. મોલ્ડને હળવું ચીકણું કરો

જો તમે મોદક મોલ્ડ વાપરો છો તો તેમાં થોડું ઘી લગાવો. આથી મોદક સરળતાથી બહાર આવે છે અને ફાટતા નથી.

6. પુરણ સારી રીતે સીલ કરો

મોદકના તળિયે અને ધાર પર લોટ સારી રીતે બંધ કરો જેથી વરાળમાં પકાવતા સમયે પુરણ બહાર ન વહી જાય.

7. વરાળમાં મુકતા પહેલાં મોદક ભીંજવો

સ્ટીમરમાં મુકતા પહેલાં આંગળીઓથી થોડું પાણી લગાવી મોદકને ભીંજવો. આથી સુકાઈ જતાં નથી અને સારી રીતે વરાળમાં પકાય છે.

8. મધ્યમ તાપે વરાળમાં પકાવો

મોદકને મધ્યમ તાપે આશરે 10–12 મિનિટ વરાળમાં પકાવો. વધારે તાપે પકાવવાથી મોદક ફાટી શકે છે.

9. લોટને ઢાંકીને રાખો

જો તમે બેચમાં મોદક બનાવી રહ્યા હો, તો ઉપયોગમાં ન લેવાયેલ લોટને ભીંજવેલા કપડાથી ઢાંકી રાખો જેથી લોટ સુકાઈ ન જાય.

10. ગરમ ગરમ ઘી સાથે પીરસો

ઉકડીચે મોદક ગરમ ગરમ પીરસો અને ઉપરથી થોડું ઘી નાખો. આથી તેની સુગંધ અને સ્વાદ વધુ સમૃદ્ધ બને છે.

પ્લેટ દીઠ પોષક મૂલ્યો (સંક્ષિપ્ત)

ઊર્જા	126 કૅલ
પ્રોટીન	1.2 ગ્રામ
કાર્બોહાઇડ્રેટ	20.1 ગ્રામ
ફાઇબર	1.6 ગ્રામ
ચરબી	4.4 ગ્રામ
કોલેસ્ટ્રોલ	0 મિલિગ્રામ
સોડિયમ	2 મિલિગ્રામ