10 હેલ્થી ઇન્ડિયન સતેઅમેડ રેસિપિસ રેસીપી

પરંપરાગત સ્ટીમ્ડ ભારતીય ભોજન Traditional Steamed Indian Food

સ્ટીમ કુકિંગનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેમાં ભોજનના જરૂરી પોષક તત્ત્વો સુરક્ષિત રહે છે, કારણ કે સામગ્રીને ન તો વધારે તાપમાન આપવામાં આવે છે અને ન તો તેલમાં તળવામાં આવે છે।

સ્ટીમ ફૂડ સ્વાભાવિક રીતે ઓછી ચરબી અને ઓછી કેલરી ધરાવતું હોય છે, તેથી તે વજન નિયંત્રણ, હૃદય સ્વાસ્થ્ય અને ડાયાબિટીસ માટેના આહાર માટે આદર્શ માનવામાં આવે છે। તેલનો ઉપયોગ ન થવાને કારણે આ ભોજન બાળકો, વૃદ્ધો અને દર્દીઓ માટે પણ સુરક્ષિત અને યોગ્ય બને છે।

સામાન્ય માન્યતાના વિરુદ્ધ, સ્ટીમ્ડ ભોજન બિલકુલ નિરસ હોતું નથી। ભારતીય સ્ટીમ ફૂડમાં ફર્મેન્ટેશન, મસાલા, જડીબુટ્ટીઓ અને તડકો સ્વાદ વધારવા માટે ઉપયોગમાં લેવાય છે। નાસ્તાથી લઈને નાસ્તા અને તહેવારોની ખાસ રેસીપી સુધી, સ્ટીમ્ડ વાનગીઓ સ્વાસ્થ્ય સાથે કોઈ સમાધાન કર્યા વિના સ્વાદ અને વિવિધતા આપે છે। આ રીતે, સ્ટીમ ફૂડ પરંપરાગત જ્ઞાન અને આધુનિક સ્વસ્થ જીવનશૈલીનું ઉત્તમ સંયોજન છે।

સ્ટીમ્ડ સાઉથ ઇન્ડિયન નાસ્તાની રેસીપી Steamed South Indian Breakfast Recipes

સ્ટીમ્ડ સાઉથ ઇન્ડિયન નાસ્તા તેમના હલકા, પૌષ્ટિક અને પેટ ભરનારા ગુણો માટે જાણીતા છે। તેમાં મોટાભાગે ચોખા, દાળ અથવા મોટાં અનાજનો ઉપયોગ થાય છે, જેને ઘણીવાર ફર્મેન્ટેશન સાથે તૈયાર કરવામાં આવે છે। ફર્મેન્ટેશન પાચન શક્તિ અને પોષક તત્ત્વોના શોષણમાં મદદ કરે છે। આ વાનગીઓ સામાન્ય રીતે તેલ રહિત અને સરળતાથી પચી જાય તેવી હોય છે। સવારના સમયે તે ભાર વગર લાંબા સમય સુધી ઊર્જા આપે છે। તેને સામાન્ય રીતે ચટણી અને સાંભર સાથે પીરસવામાં આવે છે। તેની સરળતા અને આરોગ્યલાભ તેને રોજિંદા ભોજન બનાવે છે।

સાદી ઇડલી 
સાદી ઇડલી સૌથી જાણીતી અને આરામદાયક પ્રકાર છે, જે તેની નરમ અને ફૂલી ગયેલી બનાવટ માટે ઓળખાય છે. તેનો સ્વાદ હળવો હોય છે, જેથી તે બાળકો અને વૃદ્ધો માટે આદર્શ છે. આ ઇડલી પચવામાં સરળ છે અને વ્યસ્ત સવાર માટે યોગ્ય છે. તેનો ન્યુટ્રલ સ્વાદ વિવિધ ચટણીઓ અને સાંભર સાથે સારી રીતે મેળ ખાય છે.

રવા ઇડલી 
રવા ઇડલી ક્લાસિક ઇડલીનું એક ઝડપી સ્વરૂપ છે, જેમાં બનાવટ થોડી દાણેદાર પરંતુ નરમ હોય છે. તે તેની ઝડપી તૈયારી અને વિશ્વસનીય પરિણામો માટે લોકપ્રિય છે. બાળકો તેનો હળવો સ્વાદ અને નરમ બાઇટ પસંદ કરે છે. સમયની કમી હોય ત્યારે આ ઇડલી પરફેક્ટ છે.

કાંચીપુરમ ઇડલી
કાંચીપુરમ ઇડલી એક પરંપરાગત મસાલેદાર ઇડલી છે જેમાં કાળી મરી અને જીરું ઉમેરવામાં આવે છે। તેની સુગંધ તીવ્ર અને સ્વાદ ભરપૂર હોય છે। 

તેની રચના થોડી ઘની પરંતુ નરમ રહે છે। તેને ખાસ પ્રસંગો અને તહેવારોમાં બનાવવામાં આવે છે। સાદી ચટણી સાથે તેનો સ્વાદ વધુ નીખરે છે।

ઓટ્સ ઇડલી 
ઓટ્સ ઇડલી તેની પૌષ્ટિકતા અને પેટ ભરવાની ક્ષમતાને કારણે જાણીતી છે. તે ધીમે ધીમે ઊર્જા આપે છે અને લાંબા સમય સુધી ભૂખ લાગવા દેતી નથી. તેની બનાવટ નરમ હોય છે પરંતુ થોડો ભરાવદાર અહેસાસ થાય છે. આ રોજિંદા હેલ્થ-ફોકસ્ડ ભોજન માટે યોગ્ય છે.

સ્ટીમ્ડ અપ્પમ
સ્ટીમ્ડ અપ્પમ ફર્મેન્ટ કરેલા ચોખાના ઘોળથી તૈયાર કરવામાં આવે છે। તળેલા અપ્પમની તુલનામાં તે સંપૂર્ણપણે તેલ રહિત હોય છે। 

તેની રચના હલકી અને ફૂલી હોય છે। તેમાં હળવો કુદરતી મીઠાસ હોય છે। તે નાળિયેર આધારિત વાનગીઓ સાથે સરસ લાગે છે।

સ્ટીમ્ડ ગુજરાતી નાસ્તા અને ફરશાન Steamed Gujarati Snacks & Farsan

ગુજરાતી ભોજનમાં સ્ટીમ્ડ ફરશાનનું વિશેષ સ્થાન છે, જેમાં મીઠો, ખાટો અને તીખો સ્વાદ સંતુલિત હોય છે। આ નાસ્તા સામાન્ય રીતે બેસન અને દાળોથી બનાવવામાં આવે છે। સ્ટીમિંગ તેને તળેલા નાસ્તાની તુલનામાં વધુ નરમ, ફૂલેલા અને આરોગ્યદાયક બનાવે છે। તેને નાસ્તા અથવા ચા સમયે ખાવામાં આવે છે। તડકો સ્વાદ વધારે છે પરંતુ ભાર નથી લાવતો। આ વાનગીઓ પેટ ભરનારી હોવા છતાં સરળતાથી પચી જાય છે। રોજિંદા અને ઉત્સવ બંને માટે યોગ્ય છે।

ખમણ ઢોકળા
ખમણ ઢોકળા બેસનથી બને છે અને સ્ટીમ કરવાથી સ્પોન્જી બને છે। તેનો સ્વાદ હળવો ખાટો હોય છે। 

તડકો તેની સુગંધ અને સ્વાદ વધારે છે। તે પ્રોટીનથી ભરપૂર અને હલકો હોય છે। નાસ્તા અને સ્નૅક્સ બંને માટે યોગ્ય છે।

નાયલોન ખમણ
નાયલોન ખમણ ખમણનો વધુ નરમ પ્રકાર છે। તેની રચના ખૂબ બારીક અને હવાદાર હોય છે।

 તે મોઢામાં મુકતાં જ ઓગળી જાય છે। તેનો સ્વાદ હળવો મીઠો અને ખાટો હોય છે। સામાન્ય રીતે લીલી ચટણી સાથે પીરસવામાં આવે છે।

વેજિટેબલ ઢોકળા
વેજિટેબલ ઢોકળામાં કિસેલી શાકભાજી ઉમેરવામાં આવે છે, જેના કારણે પોષણ મૂલ્ય વધે છે। 

તેની રચના નરમ અને ભીની રહે છે। તે દેખાવમાં આકર્ષક લાગે છે। બાળકો અને મોટા બંને માટે યોગ્ય છે।

હાંડવો
સ્ટીમ્ડ હાંડવો દાળોથી બનેલો ખારો કેક છે। તેની રચના ઘની પરંતુ નરમ હોય છે। શાકભાજી તેમાં પોષણ અને ભેજ ઉમેરે છે। 

સ્વાદ હળવો મસાલેદાર હોય છે। હળવા ભોજન માટે સારો વિકલ્પ છે।

હેલ્ધી અને ડાયટ-ફ્રેન્ડલી સ્ટીમ્ડ રેસીપી Healthy & Diet-Friendly Steamed Recipes

આ શ્રેણી ઓછી કેલરી અને વધુ ફાઈબર ધરાવતા ભોજન પર આધારિત છે। સ્ટીમિંગ વધારાના તેલથી બચાવે છે અને હૃદય સ્વાસ્થ્યને સહારો આપે છે। શાકભાજી, મોટાં અનાજ અને અંકુરિત દાળો પોષણ વધારે છે। આ વાનગીઓ વજન નિયંત્રણ અને પાચનમાં મદદરૂપ થાય છે। લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે। ડાયાબિટીસ અને ફિટનેસ ડાયટ માટે યોગ્ય છે। નિયમિત સેવન માટે આદર્શ ગણાય છે।

લૌકી મુઠિયા
લૌકી અને ઘઉંના લોટથી બને છે। ફાઈબરથી ભરપૂર અને પચવામાં સરળ હોય છે। સ્ટીમિંગ તેને હલકી બનાવે છે। 

સ્વાદ હળવો અને સંતુલિત હોય છે। તમામ વય જૂથ માટે યોગ્ય છે।

પાલક મુઠિયા
પાલકથી બનેલા હોવાથી તે આયર્નથી ભરપૂર હોય છે। તેની રચના નરમ અને ભીની હોય છે। 

તે હિમોગ્લોબિન વધારવામાં મદદ કરે છે। હળવા મસાલા સ્વાદ સંતુલિત રાખે છે। આ એક હેલ્ધી નાસ્તો છે।

રવા ઢોકળા 
આ ફાઈબરથી ભરપૂર અને હૃદય માટે લાભદાયક હોય છે। લાંબા સમય સુધી પેટ ભરેલું રાખે છે। 

તેની રચના નરમ અને થોડી દાણાદાર હોય છે। વજન ઘટાડવાની ડાયટ માટે યોગ્ય છે। પચવામાં સરળ છે।

રાજમા ઢોકળા 

રાજમા ઢોકળા ભીંજવેલા અને પીસેલા રાજમાથી બનાવવામાં આવતો એક હેલ્ધી સ્ટીમ્ડ નાસ્તો છે। તે પ્રોટીન અને ફાઈબરથી ભરપૂર હોવાથી પરંપરાગત ઢોકળાનો પૌષ્ટિક વિકલ્પ છે। સ્ટીમિંગ પ્રક્રિયા તેને હલકો અને પચવામાં સરળ બનાવે છે। રાજમા ઢોકળાની રચના નરમ અને સ્પોન્જી હોય છે। તે નાસ્તા કે ચા સમય માટે ઉત્તમ વિકલ્પ છે।

રાગી ઇડલી
રાગીથી બનેલી ઇડલી કેલ્શિયમ અને ફાઈબરથી ભરપૂર હોય છે। તેનું ગ્લાયસેમિક ઇન્ડેક્સ ઓછું હોય છે।

 તેની રચના નરમ હોય છે। સ્વાદ હળવો માટી જેવો હોય છે। ડાયાબિટીસ દર્દીઓ માટે યોગ્ય છે।

સ્ટીમ્ડ ચોખા, ડમ્પલિંગ્સ અને પ્રાદેશિક વાનગીઓ Steamed Rice, Dumplings & Regional Savouries

આ શ્રેણી સ્ટીમિંગથી બનેલી પરંપરાગત પ્રાદેશિક વાનગીઓને દર્શાવે છે। તેમાં ચોખા આધારિત ઘોળનો વધુ ઉપયોગ થાય છે। આ વાનગીઓ ઘણીવાર તહેવારો અને ખાસ પ્રસંગો સાથે જોડાયેલી હોય છે। સ્ટીમિંગ અસલી સ્વાદ જાળવી રાખે છે। કુદરતી ઘટકોને મહત્વ આપવામાં આવે છે। આ વાનગીઓ પેટ ભરનારાં હોવા છતાં હલકી હોય છે। તે ભારતની સાંસ્કૃતિક વિવિધતા દર્શાવે છે।

ઉકડીચે મોદક
નાળિયેર અને ગોળની ભરાવણવાળી સ્ટીમ્ડ ચોખાની ડમ્પલિંગ છે। બહારથી નરમ અને અંદરથી મીઠી હોય છે।

 તેમાં સુગંધિત સ્વાદ હોય છે। પરંપરાગત રીતે તહેવારોમાં બનાવવામાં આવે છે। હલકી અને સંતોષજનક મીઠાઈ છે।

એલા અડા 

એલા અડા કેરળની એક પરંપરાગત સ્ટીમ્ડ મીઠાઈ છે, જે ચોખાના લોટથી બનાવવામાં આવે છે। તેમાં નાળિયેર અને ગોળની મીઠી ભરાવણ હોય છે, જેને એલચીથી સુગંધિત કરવામાં આવે છે। ચોખાના લોટની પાતળી વાટમાં ભરાવણ ભરી તેને વાળી દેવામાં આવે છે। આ મીઠાઈને કેળાના પાનમાં લપેટીને સ્ટીમ કરવામાં આવે છે। એલા અડા તહેવારો અને ખાસ પ્રસંગો પર બનાવવામાં આવે છે।

સન્નાસ

સન્નાસ ગોવાની પરંપરાગત સ્ટીમ્ડ ચોખાની કેક છે। તે ફર્મેન્ટ કરેલા ચોખાના ઘોળ અને ખમીર અથવા તાડીથી બનાવવામાં આવે છે। સન્નાસનો સ્વાદ હળવો મીઠો અને રચના હળવી તથા ફૂલી હોય છે। તેને સામાન્ય રીતે મસાલેદાર કરી સાથે પીરસવામાં આવે છે। સ્ટીમ્ડ હોવાના કારણે તે પચવામાં સરળ અને હલકા હોય છે।

સામા પાંકી 

સામા પાંકી એક પરંપરાગત ગુજરાતી સ્ટીમ્ડ વાનગી છે, જે સામા ચોખાના ઘોળથી બનાવવામાં આવે છે। તેને કેળા અથવા કૂંદરના પાન વચ્ચે સ્ટીમ કરવામાં આવે છે, જેના કારણે હળવી સુગંધ આવે છે। આ વાનગી સંપૂર્ણપણે તેલ રહિત અને પચવામાં સરળ છે। સામા પાંકી ખાસ કરીને ઉપવાસના દિવસોમાં બનાવવામાં આવે છે। તેની રચના નરમ અને સ્વાદ હળવો હોય છે।

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)

1. સ્ટીમ ફૂડ શું છે?
સ્ટીમ ફૂડ એટલે ભાપમાં બનાવેલું ભોજન।

2. શું સ્ટીમ ફૂડ આરોગ્યદાયક છે?
હા, તે પોષક તત્ત્વો જાળવી રાખે છે।

3. શું સ્ટીમ ફૂડ વજન ઘટાડવામાં મદદ કરે છે?
હા, તે ઓછી કેલરી ધરાવે છે।

4. શું સ્ટીમ ફૂડ નિરસ હોય છે?
ના, મસાલા અને ફર્મેન્ટેશન સ્વાદ વધારે છે।

5. શું સ્ટીમ ફૂડ પચવામાં સરળ છે?

હા, તે હલકું અને સરળતાથી પચી જાય છે।

6. શું બાળકો રોજ સ્ટીમ ફૂડ ખાઈ શકે?
હા, તે સલામત અને પૌષ્ટિક છે।

7. શું ભારતીય સ્ટીમ્ડ રેસીપી પરંપરાગત છે?
હા, તે પરંપરાગત વાનગીઓ છે।

8. શું સ્ટીમ ફૂડ માટે ફર્મેન્ટેશન જરૂરી છે?
નહીં, કેટલીક રેસીપી તરત બની જાય છે।

નિષ્કર્ષ Conclusion

સ્ટીમ ફૂડ એ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે કે કેવી રીતે પરંપરાગત રસોઈ પદ્ધતિઓ આધુનિક સ્વાસ્થ્ય જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે। ઓછી તેલ વાપરવાથી અને પોષક તત્ત્વો જાળવી રાખવાથી, સ્ટીમ્ડ વાનગીઓ સંતુલિત પોષણ અને ઉત્તમ પાચનને પ્રોત્સાહન આપે છે। વિવિધ પ્રદેશોની રેસીપી સાથે, સ્ટીમ ફૂડ સાબિત કરે છે કે સ્વસ્થ ભોજન સ્વાદિષ્ટ અને સંતોષકારક પણ હોઈ શકે છે।